یران در خال حاضر در صدر آمار جهانی اعدام قرار دارد. این واقعیت نه تنها بیانگر نقض آشکار حق حیات است، بلکه نشان میدهد که نظام ولایت مطلقه فقیه برای بقای خود به خشونتی سیستماتیک و روزانه متوسل میشود. اعدام در جمهوری اسلامی نه وسیله عدالت، بلکه ابزار ترس، سرکوب و بازتولید سلطه بخش کوچکی بر جامعه ایران است.
در رابطه با نفی اعدام و مبارزه با خشونت در ابعداد مختلف ابوالحسن بنی صدر اولین رئیس جمهوری ایران که وی محقق برجسته ای می باشد در کتابهای « انسان، حق، قضاوت و حقوق انسان در قرﺁن » و کتاب
« بخث آزاد در باره قصاص » و همچنین کتاب «بیان آزادی ، حق حیات و مجازات اعدام » به دفاع از حق حیات پرداخته و با مجازات اعدام از دید دینی و حقوق انسان تحلیل و مخالفت نموده است . او اعدام را «بیان قدرت» مینامد. او معتقد است اعدام یعنی:
نابودی آزادی و استقلال انسان،
ایجاد ارعاب جمعی برای تحمیل اطاعت،
نهادینه کردن فرهنگ مرگ در برابر فرهنگ زندگی.
بر اساس نظر او اعدام مسئولیت جامعه را از بین میبرد و مردم را به نظارهگرانی خاموش در برابر جنایت قدرت بدل میکند.
قابل توجه مخصوصا برای نسل جوان اینکه وی به هفت بار اعدام از طرف حاکم شرع خمینی محکوم گردید و یکی از آن دلایل اعدام، مخالفت وی با اعدام و شکنجه بوده است .
شاید بسیاری فراموش کرده اند و در سانسور نظام وجدان تاریخی خدشه دار گردیده است که در دوران مرجع انقلاب جبهه ملی در داخل کشور با حکم قصاص مخالفت کرد و مردم را به راهپیمایی دعوت نمود و در پاسخ به آنها شخص خمینی آنها را مرتد و زنانشان را به آنها حرام اعلام نمود .
از آن زمان تا به امروز مدافعین حقوق انسان و مخالفین با اعدام در تشکلهای مختلف فعال و متشکل تر شده اند .
قربانیان اعدام:
اعدام در ایران صرفاً محدود به جرائم جنایی نیست. قربانیان اصلی این سیاست خشونتمحور شامل دو دستهاند:
الف) زندانیان سیاسی و عقیدتی
مخالفان و معترضان به نظام با برچسبهایی مانند «محارب» یا «مفسد فیالارض» به پای چوبه دار فرستاده میشوند.
اعدام ابزار و وسیله ای برای حذف فیزیکی و همچنین روانی شهروندان منتقد به استبداد حاکم است.
این جنایات برای اینکه بتوانند به آنها مشروعیت بدهند مثل دیگر استبدادها که از مرام و عقید و تفسر خود به جنایتها مشروعیت داده و می دهند ، بهنام دین و با استفاده از روایتها صورت میگیرند.
ب) متهمان به جرائم مواد مخدر
بخش بزرگی از اعدامها در ایران مربوط به پروندههای مواد مخدر است.
جرایم مقابله با تولید و پخش و نگاهداری مواد مخدر تا حد اعدام تا امروز راه حل معضل اعتیاد و ریشه کن کردن آن نبوده است و نخواهد بود .
اغلب این افراد از لایههای محروم جامعهاند که قربانی فقر، بیکاری، فساد و تبعیض ساختاری شدهاند. تا آن عوامل راه حل پیدا نکنند و فقر ، بیکاری ، فساد و تبعیضها از بین نروند بیماری اعتیاد در جامعه ادامه حیات می دهد .
عملا دولت در شکل سه قوه بهجای عملی کردن سیاستهای پیشگیرانه و بازپروری ، با اعدامهای دستهجمعی مردم را در کل مجازات میکند و بیماری اعتیاد را جان تازه می دهد .
روش و عمل استبداد ولایت فقیه، اعدام به عنوان و در شکل نقاب «قانون» بر چهره جنایتی است که علیه کرامت انسان و حق حیات انجام میدهند.
حق حیات در قرآن و وارونگی فقه قدرت
بنی صدر در کتابهایش شفاف می سازد که : « قرآن، حق حیات را مطلق میداند: اصل در قرآن عفو، گذشت و جبران است، نه انتقام. اما فقه قدرت، با منطق زور و سلطه، آیات را وارونه میسازد و «اعدام» را به قاعده بدل میکند. این همان «بیان قدرت» است که دین را از کتاب حقوق به کتاب خشونت فرو میکاه » . شخص منتظری به عنوان یک فقیه چون دفاع از حقوق اعدام شدگان و پیشگیری از اعدامها را در دستور کار خود قرار داده بود توانست الگوی انسان آزاده بگردد .
ایران و جایگاه جهانی
در جهان امروز بیش از دو سوم کشورها مجازات اعدام را لغو یا متوقف کردهاند. اروپا، آمریکای لاتین و بسیاری از کشورهای آفریقا گامهای اساسی در این مسیر برداشتهاند. حتی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۷ قطعنامهای برای تعلیق جهانی اعدام تصویب کرد. با این حال، ایران همچنان همراه با چین و عربستان در صدر اعدامکنندگان جهان قرار دارد.
مسئولیت جامعه در برابر خشونت
جامعه ایران نمیتواند در برابر این چرخه مرگ بیتفاوت بماند.
سکوت هر هموطن ، به معنای مشروعیتبخشی به خشونت استبداد حاکم است . یکی از حقوق ما دفاع از حقوق خود و دیگری است .
وقتی بی تفاوت در مقابل پایمال شدن حقوق دیگری باشیم ، به این معنی است که شریک در جنایت استبداد گشته ایم .
مردم وظیفه دارند به دفاع از حق حیات برخیزند؛ دفاع از زندانی سیاسی ، اعتراض به شکنجه و اعدام ، خشونت را از جامعه به کنار می زند و امکان برقراری دمکراسی را ممکن می کند . شاید خواننده گرامی سوال کند در این استبداد دمکراسی ممکن نیست . حق با شماست . به میزانی که تک تک ما ملت از حقوق خود و دیگری دفاع می کنیم ، فضای ادامه حیات این استبداد را از بین می بریم و در فردای این نظام دمکراسی را صحیح و واجب می دانیم .
این جمله دقیق و درست «آزاد شو تا آزاد کنی». نخستین گام، رهایی از عادت به خشونت و پذیرش مسئولیت فردی و جمعی است برای زندگی در آزادی و استقلال .
گذار به عدالت حقوقمحور
راه برونرفت از چرخه خشونت و مرگ، استقرار نظام قضایی جدیدی است که بر پایه حقوق ذاتی انسان و طبیعت بنا شود:
بدین جهت مخالفت با اعدام و لغو مطلق اعدام بایستی خواستی عمومی بگردد . ما در برنامه دوران گذار از استبداد ولایت مطلقه فقیه به این مسئله دقیق و شفاف پرداخته و تاکید کرده ایم که بعد از سرنگونی ، اعدام را از سیستم قضایی خارج خواهیم نمود .
جایگزینی عدالت ترمیمی و جبران خسارت به جای انتقام را پیشنها د داریم تا خشونت به سوی حد اقل برود . مجازات بایستی امکان ترمیم را ممکن کند و نه خشونت را بسط دهد .
جدایی دین از منطق قدرت برای بازگشت به بیان آزادی بایستی روش در ساخت ذهنی حوزه های علمیه بگردد . تا بنیادهای دینی و مرامی از روابط قدرت ازاد نشوند و مدافع حقوق نگردند نقش مانع برای رسیدن به حقوق و آزادیها را خواهند داشت .
جنبش «نه به اعدام»: بیداری وجدان اجتماعی
در راستای خشونت زدایی و مخالفت با اعدام ، جنبش «نه به اعدام» شکل گرفته و اکنون وارد هفته87 خود شده است.
هدف این جنبش به نظر من در درجه اول آن است که شهروندان ایران بدانند وظیفه دارند از حق حیات دیگری دفاع کنند.
این جنبش یادآور میشود که اعدام تنها یک مسئله حقوقی یا سیاسی نیست، بلکه مسئلهای وجدانی است:
هر ایرانی بر اساس حقوق شهروندی در این کشتار ها مسئول است و سکوت در مقابل جنایت استبداد ولایت مطلقه فقیه مانند عمل شهروندان آلمانی در طی جنگ دوم جهانی است که شاهد کشتار هموطنان خود بودند و با سکوت عمل خود را توجیه می کردند .
جنبش «نه به اعدام» میکوشد وجدان عمومی را برانگیزد و جامعه را از عادت به خشونت برهاند.
و در ضمن می کوشد به استبدادیان هشدار و توجه بدهد که این جنبش از وجدان همگان دفاع می کند .
اعدام در ایران ابزار استمرار ولایت مطلقه و فرهنگ مرگ است. قربانیان آن هم مخالفان سیاسیاند و هم فقرا و محرومان. جامعه ایران ما باید بداند که سکوت در برابر این جنایتهای استبداد ولایت فقیه در جمهوری اسلامی ، خود نوعی مشارکت در آنها می باشد.
برای رسیدن به آیندهای آزاد و امکان توسعه کشور و از بین بردن خشونتها ، با تغییر خود و عمل تک تک ما شروع می شود .
